لوزه سوم چیست و در کجای بدن قرار دارد؟ چه نقشی در بدن ایفا میکند و چرا به این نام خوانده میشود؟
در اصطلاح عامیانه به آدنوئید، لوزه سوم میگویند، چون در حلق دو لوزه اصلی وجود دارد، بنابراین، این قسمت از نسج لنفاوی به نام لوزه سوم خوانده میشود. آدنوئید عبارت است از یک نسج لنفاوی در داخل حلق بینی (حلق از سه قسمت تشکیل شده: ۱- حلق دهان یا اوروفارنکس ۲- حلق حنجرهای یا هیپوفارنکس ۳- حلق بینی یا نازوفارنکس) . آدنوئید در انتهای حلق بینی قرار دارد و جزئی از سیستم ایمنی بدن میباشد. اگر در مواردی، به دنبال بزرگ شدن آن، مشکلاتی برای بچه ایجاد شود، میتوان با عمل جراحی نسبت به اصلاح آن اقدام کرد.
*اغلب از پزشکان میشنویم که بچه لوزه سوم دارد، آیا این لوزه فقط در برخی از بچهها وجود دارد؟
به طور کلی در تمامی افراد آدنوئید وجود دارد، ولی ممکن است در بعضی از بچهها این نسج بزرگتر از حد معمول شده باشد و بهاصطلاح هیپرتروفی پیدا کرده باشد که البته در همه بچهها این اتفاق نمیافتد.
*بزرگی لوزه سوم چه علایمی دارد؟ و چه مشکلاتی برای بیمار به جای میگذارد؟
علایم بزرگی آدنوئید عبارتند از: ۱- انسداد بینی (بیماران قادر نیستند از بینی به خوبی تنفس کنند). ۲- سینوزیتهای مکرر ۳- تکلم تودماغی ۴- مشکلات و ناراحتیهای گوش از جمله اوتیت سروز یا التهاب سروزی گوش (این عارضه باعث میگردد هوا به گوش میانی خوب نرسد). بزرگی آدنوئید اگر به موقع درمان نشود، باعث سینوزیت مزمن، عفونت گوش و انسداد راه هوایی، بدفرم شدن صورت و نامنظم رشد کردن دندانها میشود.
*روش برخورد با کودکی که دچار بزرگی لوزه سوم است چگونه است؟ آیا خود به خود برطرف میشود؟
اگر با بزرگ شدن آدنوئید، این بچهها دچار عوارضی شوند و یا اگر در حال ایجاد عوارضی باشند و بچه با ناراحتیهای گوش مواجه شود یا به علت بزرگی لوزهها کودک دچار سینوزیتهای مکرر شود یا به علت بزرگی بسیار زیاد لوزهها، انسداد راههای هوایی ایجاد گردد، در این گونه موارد باید عمل انجام شود. ولی در غیر این صورت معمولاً با افزایش سن خود به خود برطرف میشود و نیازی به انجام عمل جراحی نخواهد بود.
*منظور از برطرف شدن لوزه سوم چیست؟
معمولاً آدنوئید با افزایش سن کوچکتر میشود. به علت این که آدنوئید از یک نسج لنفاوی تشکیل شده است، از حدود ۴ سالگی به بعد تحلیل میرود. یکی از دلایلی که باعث میشود شکایت مریض کم شود این است که راههایی هوایی و مسیر حلق و حنجره، با افزایش سن بزرگتر شده و در نتیجه، نسبت اندازه آدنوئید به این راه ها، کوچک میشود. از طرفی خود آدنوئید هم به مرور زمان کوچکتر میشود. بنابراین هم بزرگ شدن راههوایی حلق و حنجره و هم کوچک شدن یا باقی ماندن آدنوئید در همان حالت اولیه، هر دو موثر میباشند. گاهی ممکن است این گونه نباشد و به مرور زمان بهبودی حاصل نشود و حتی در افراد بزرگتر و بچههای ۱۲ و ۱۴ساله هم، آدنوئید ایجاد مشکلات و عوارضی کند. در نتیجه بهتر است حتما با اولین مشکل نسبت به درمان اقدام کنند و والدین نباید در تمام موارد صبر کنند تا با افزایش سن مشکل بر طرف شد.
عدم درمان به موقع میتواند عوارضی را به دنبال داشته باشد که برای سلامتی بچه مشکلساز خواهد بود؛ به عنوان مثال اگر ضایعه ایجاد شده مربوط به گوش باشد باعث میگردد پرده گوش به داخل کشیده شده، عارضهای به نام اوتیت سروز ایجاد شود. اگر چه با افزایش سن مشکل آدنوئید حل میشود، ولی این عارضه (اوتیت سروز) برای بچه تا مدتها ایجاد ناراحتی میکند یا در موارد دیگر در صورت عدم درمان آدنوئید، ممکن است بچه دچار سینوزیت شود و در صورت ایجاد سینوزیتهای مکرر، صبر کردن بهصلاح نیست. بنابراین در صورت بروز عوارضی مانند سینوزیت، اوتیت سروز(عفونت گوش) و حتی عفونت غیرمیکروبی گوش و انسداد راه هوایی، باید درمان سریعاً انجام شود. از موارد دیگر که حتما لازم است کودک تحت عمل جراحی قرار گیرد شک به بدخیمی میباشد. البته معمولاً آدنوئید خوشخیم میباشد، ولی در مواردی هم ممکن است ضایعه بدخیمی داشته باشد. در حالت بدخیمی و اوتیتهای مکرر و سینوزیت مزمن و انسداد راه تنفسی باید حتماً عمل جراحی انجام شود و صبر کردن به هیچ وجه جایز نیست.
دکتر محمد صادقی – جراح متخصص گوش، حلق و بینی و حنجره
منبع :http://health.jcf.ir/?p=254
