هر شب به حساب خود رسیدگی کن
برگزیده هایی از سخنان آیت الله مجتهدی
راه غلبه بر نفس محاسبه است . بعضی اولیاء خدا یک دفتری همراه خود داشتند و هر کاری که می کردند می نوشتند، در آخر روز هم نشسته و حساب کارهای خود را می کردند که ما در این روز چه کردیم چه مقدار اطاعت خداوند متعال را نمودیم، چه مقدار سرپیچی و نا فرمانی کردیم.
امام کاظم ( علیه السلام ) فرمودند: "لَیسَ مِنّا مَن لَم یُحاسِب نَفسَه فی کُلِّ یَومٍ فَاِن عَمِلَ خَیراً اِستَزادَ مِنهُ وَ حَمِدَ اللهَ عَلَیهِ وَ اِن عَمِلَ شَرّاً اَستَغفَرَ اللهَ مِنهُ وَ تابَ اِلَیهِ " از ما نیست کسی که هر روز به حساب نفس خود نرسد پس اگر کار خوبی انجام داده بود خدا ر ا شکر کند و از خدا بخواهد که آن کار ر ا بیشتر و بهتر بتواند انجام دهد و اگر کار بدی انجام داده بود استغفار و توبه نماید.
حضرت رسول اکرم (صل الله علیه و اله وسلم) فرمودند: " لا یَکُونُِ العَبدُ مُومِناً حتّی یُحاسِبَ نَفسَهُ اَشَدَّ مِن مُحاسَبَةِ الشّریکِ شَریکِهُ وَ السَّیِّدِ عَبدَهُ" (2) انسان مومن نخواهد بود، تا اینکه به حساب نفسش برسد شدید تر از حسابرسی شریک با شریک و مولی با بنده اش.
بازاریها هر شب به حساب دفترشان میرسند.
سود و ضرر و طلبکاری و بدهکاری را مینویسند اگر هر شب حساب و کتاب نکنند یک دفعه میبینند مقدار قابل توجهی ضرر کرده است و حواسش نبوده است گاهی هم بر اثر نداشتن حستب و کتاب ورشکست میشوند. انسان هم باید هرروز به حساب نفسش برسد تا خدای نکرده یکدفعه ضرر نکند و یا ورشکست و عاقبت به شرّ نشود.
شب، موقع خواب بنشین ببین چه کار کردهای، چشمت کجاها نگاه کرده، زبانت چهها گفته، کجاها رفتهای، چه کارها کردهای. اگر کار بدی کرده بودی، خودت را سرزنش کن، به خودت بگو. ألم یأن للذین ءآمنوا أن تخشع قلوبهم لذکر الله. و تصمیم بگیر آن کار را نکنی، صبحها با خودت شرط بگذار که اگر آن کار را کردی نَفْسَت را یک جریمهای بکنی و در طول روز مراقب باش که آن کار را انجام ندهی.
آیة الله العظمی سید محمدتقی خوانساری (رحمت خدا بر ایشان باد) از مراجع و علماء بزرگ شیعه بودند، وقتی چندین ماه در قم باران نیامد و دشت و مزارع را رو به نابودی بود ایشان نماز استسقاء خواند و بلافاصله باران آمد به حدی که رودخانه قم لب به لب پر از آب شد.
قبل از خواندن نماز به ایشان عرض شد که نماز نخوانید زیرا اگر دعای شما مستجاب نشود آبروی اسلام و تشیع خواهد رفت، ایشان فرمودند: چند وقت است نفسم سرکش شده، مخصوصا میخواهم نماز باران بخوانم تا اگر دعایم مستجاب نشد نفسم سرکوب شود.
خداوند متعال می فرماید: والذین جاهدوا فینا لنهدینّهم سبلنا، کسانی که در راه ما مبارزه و مجاهده می کنند ما آنها را به راه هایمان هدایت می کنیم. (عنکبوت 69) .
تبیان
