تولد تو، بی مهری من
افسردگی پس از زایمان در زنان
اختلالات و نابسامانیهای روحی- روانی، از جمله مشکلات رایج دنیای کنونی است که هر روز ابعاد تازهتری مییابند. یکی از مهم ترین اختلالات روانی، هیجان ناشی از تولد نوزاد میباشد که البته بیشتر، مادران تازه وضع حمل نموده به نوعی، با درجهای از آن برخورد داشتهاند. در جدول طبقهبندی تشریحی اختلالات روانی، یکی از بیماریهای رایج، اختلال افسردگی پس از زایمان یا «PND» است که بنا به اهمیت تشخیصی، عاطفی و روشهای معالجه و همچنین پژوهشهای صورت گرفته، از اولویت ویژهای برخوردار میباشد. اختلال افسردگی پس از زایمان همانند اختلال روانی ناشی از زایمان و اختلالات هیجانی میتواند حالت مزمن به خود گرفته و نیازمند تدابیر درمانی ویژهای گردد.
پژوهشهای انجام گرفته، میزان شیوع این اختلال را در مادرانی که دوران پس از زایمان را سپری میکنند، 13 درصد تخمین زده است. اساساً اختلال روانی پس از زایمان و آشفتگیهای هیجانی ناشی از آن، تا 6هفته پس از زایمان تشخیص داده میشود.
اختلال افسردگی پس از زایمان همانند اختلال روانی ناشی از زایمان و اختلالات هیجانی میتواند حالت مزمن به خود گرفته و نیازمند تدابیر درمانی ویژهای گردد.
در افسردگی پس از زایمان، به صورت ضمنی برخی تغییرات ایجاد شده در خلق مادر، به راحتی توجه اطرافیان را به خود جلب مینماید. در این خصوص، عوامل فیزیولوژیکی، بسیار اهمیت دارند و عوامل خلقی و هیجانی ایجاد شده پس از زایمان، ناشی از ضعف قوای فیزیولوژیکی تشخیص داده شده است. از جمله این عوامل میتوان به تغییرات بیولوژیکی و هورمونی اشاره نمود که حتی میتواند بر کاهش میزان حسنجویی و خوشبینی فرد، تا 30 الی 80 درصد تأثیر بگذارد و عموماً در روزهای اول بروز بیماری، قابل تشخیص است.
از علائم اولیه و بارز این اختلال میتوان به گریه کردن، نوسانات روحی و خلقی، اختلال در خواب و تشویش دائمی اشاره کرد. این علائم بعد از چند ساعت از به هوش آمدن، تا یک الی دو روز پس از زایمان، قابل تشخیص است و تا یک ماه پس از
زایمان نیز میتواند تکرار شود. البته تغییرات خلقی در بیشتر مادران دیده میشود و نیاز به درمان روانشناسانه نیست زیرا میزان نوسانات ذکر شده، عموماً کم و مادر قادر به کنترل آنها میباشد. هر چند در صورت نیاز، چنین افرادی به درمانهای حمایتی نیز بسیار خوب پاسخ میدهند اما برعکس در اختلال PND (افسردگی پس از زایمان)، بیمار به سختی به درمان پاسخ داده و در پذیرش تغییرات، مقاوم است و این به طور دقیق، وجه تمایز این بیماری از سایر موارد میباشد.
افسردگی در مادران، تأثیر بارزی از جمله بی قیدی و بیتوجهی به رشد و آموزش نوزاد بر جای میگذارد، در حالی که مادران عاری از افسردگی، در مقایسه با مادران مبتلا، کودکانشان سریعتر میآموزند و فعالتر هستند و همچنین در مقابل ابتلا به اختلالات خلقی، مقاوم ترند.
یکی از علتهای اقدام به خودکشی در مادران مبتلا به PND ، تصور مرگ نا به هنگام فرزند است که در شرایط بسیار مزمن روحی و روانی دیده میشود و خوشبختانه نادر است اما نتایج به دست آمده حتی در کم ترین میزان، بسیار ناراحت کننده میباشد به همین خاطر در تشخیص PND ، تأکید بر حضور سریع و عملی و اجرای تدابیر درمانی در کوتاهترین زمان در بخش درمانهای روانی (اعصاب و روان)، از جمله ضروریترین اقدامات میباشد.
شادکامی و موفقیت- دکتر مهدی کرمی
منبع / تبیان
